RESOURCES

ТЕҢ САЛМАКТУУЛУКТУ КАЛЫБЫНА КЕЛТИРҮҮ Курандын макамы жана сүннөттүн орду

Author: Taha Jabir Al-Alwani

ТЕҢ САЛМАКТУУЛУКТУ КАЛЫБЫНА КЕЛТИРҮҮ Курандын макамы жана сүннөттүн орду

     Таха  Жабир  аль-Альванинин  “Тең салмактуулукту  калыбына 
келтирүү: Курандын  макамы жана сүннөттүн  орду” аттуу бул эмгеги 
Ислам дининде сүннөттүн ордун жана анын Куранга болгон мамиле-
син изилдейт. 
      Бул эмгекте, Пайгамбардын (с.а.в)  ишин улантууга бел байлаган 
баяндамачылардын алкышка арзыган максаттары жана иш-аракетте-
ри эске алынып, окумуштуулар тарабынан баяндардын аныктыгын, 
баянчылардын жеке мүнөзүн ж.б., текшерүү үчүн көп күч аракет 
жасалганына карабай,  Пайгамбардын (с.а.в) жашоо мүнөзүн, кылган 
амалдарын, айткан сөздөрүндөгү аныктыкты өтө татаал   маалымат-
тарга айландырып жиберген жазуу жана оозеки  үрп-адаттарындагы 
өтө маанилүү маселелер каралат. Мусулман коомчулугу Пайгам-
бардын (с.а.в) айткандарына өтө катуу берилгендиктен,  сүннөттүн 
баяндары толугу менен  жыйналып бүткөндөн кийин,  Пайгамбардын 
(с.а.в) амалдары Курандан алынган деген шылтоо менен сүннөт-
кө көбүрөөк ыкташып, Куранды унутта калтырып башташат. Бул 
эмгектин жүрүшүндө, ислам дининде мыйзам чыгаруу ишмердүүлүгү 
өнүгүп, сүннөт тууралуу баяндар менен Куранды бирдей кабыл алуу 
аргасыздыгы келип чыккан учурлар тууралуу айтылат.  Эмгектин мак-
саты - Куран менен сүннөттүн карым-катнашын калыбына  келтирүү.  
Башка сөз менен айтканда, хадистерди туура эмес колдонуунун 
алдын  алуу жана жаңы доордун талаптарына ылайыкташуусу үчүн, 
Пайгамбардын (с.а.в) сүннөтү менен Курандын өз ара эч кандай кара-
ма-каршылыгы, талаш маселеси жок жана бири-бири менен токтоосуз 
байланышта экенин далилдөө.
     Лондондогу Ислам ойлору Эл аралык интституту (мындан ары 
ИОЭИ)  акыркы жылдары негизги эмгектердин кыскартылган нускаларын 
басып чыгаруу чечимин колго алган. Учурдагы чыгарма -“Ишкалият 
ат-Та'аммул ма'а  ас-Суна ан-Набавия” аттуу араб тилиндеги эмгектин 
котормосу.