RESOURCES

Курандын кереметтүү тили Кудайдын бийлигинин далили

Author: Bassam Saeh

Курандын кереметтүү тили Кудайдын бийлигинин далили

     Мусулмандарга  жана бүткүл адамзатка Курандын билдирүүлөрүн 
окуп,  ал жөнүндө тереңирээк ойлонуп,  анын келип чыгышына  Кудай-
дын Вахий-аяны катары ой жүгүртүү парз кылынган.  Бул өзүнө тартып 
турган кызыктуу  изилдөөдө, автор ыйык тексттин көптөгөн лингвисти-
калык кереметтерин ачып берүүгө аракет кылды: 7-кылымдагы арабдар 
Пайгамбарыбыз Мухаммеддин (с.а.в)*  оозунан  кооз жана кемчиликсиз 
Куран аяттарын алгач ирет угушканда, абдан таң калышты, алардын ку-
лактары жаңы кубулжуган үндү угуп жаткан эле...  Куранды угуп жана 
баалай билген (албетте, бул жаатта илими бар)  араб тилчилеринин  кал-
тырган ой-пикирлери – чоң мааниге ээ.
    Ооба, Жараткан  бизге Аянды кооз кылып түшүрдү, а бирок, Куранга 
андан дагы ашкан кооздукту бериптир!  Анын тилинин көркөмдүгү, ыр-
гагы, бай образдары, ийкемдүүлүгү, метафоралар менен түшүнүктөрдүн 
бири-бирине айкалышы, анын  прозасынын көп түрдүү, өзгөчө, мурда 
тааныш эмес стили жана  ыкмалары,  ошондой эле, лексиканын укмуштуу 
колдонулушу – анын түбөлүктүү  кемчиликсиз жазуу экендигин айкын-
дайт.  Куран, араб тилин натыйжалуу өзгөртүп, адамзаттын аң-сезимине 
улуу көрүнүштөрдү салып, көңүлүн бийик нерселерге буруу менен, адам 
акылына жана жүрүм-турумуна тез жана күчтүү таасир этти.  Дал ушул 
өзгөчөлүктөр аркылуу биз Куранды  түшүнө алабыз.  Автор, чындыгында, 
бул теманын үстүндө терең ой жүгүрткөн жана анын негизги салымы – 
Куранды лингвистикалык көз караштан кереметтүү кылган эмне деген 
суроого багытталган? 
     Бул эмгек «Аль-Мужиза» аттуу китептин (1-тому, ИОЭИ, 2012) түп 
нускасы – араб тилинен кыскартылып, англис тилине, которулду. Бул 
эмгек кесипкөй эмес окурмандарга арналган, демек, бул китепти окууда 
араб тилинин морфологиясын жана тилдин техникалык өзгөчөлүктөрүн 
түшүнүү зарылчылыгы туулбайт, бирок ошентсе да,  араб тилинде окуй 
билүү – пайдалуу.  Куран тилинин жана анын композициясынын сырла-
рын ачууга аракет кылып, Бассам Саех окурмандарга Курандын коозду-
гун баалап, ага сүңгүп кирип, анын түзүлүшү менен багыты боюнча так 
түшүнүк алууга үгүттөйт.