RESOURCES

Ибн Ашурдун Макасид аль-Шарият трактаты

Author: Muhammad Al-Tahir Ibn Ashour

Ибн Ашурдун Макасид аль-Шарият трактаты

    Шейх Мухаммад аль-Тахир Ибн Ашур – белгилүү Зайтун имамы жана 20-кылымдагы улуу ислам аалымдарынын бири. Бул китеп ислам укугун англис тилинде изилдөөдөгү чоң жетишкендик болуп саналат. Ибн Ашур макасидди 8-кылымдагы аль-Шафиден баштап, 14-кылымдагы аль-Шатибиге чейин улуу имамдар доорунан бери эч кандай олуттуу өнүгүүгө ээ болбогон Ислам укук теориясынын жаңылануусунун методологиясы катары сунуштайт. Ибн Ашурдун методологиясы эң жогорку чектеги заманбап неолитерализм менен неорационализмдин ортосунда централисттик позицияга ээ: неолитерализм − бул түздөн-түз салттуу көз караштардын пайдасына ислам эрежелерин негиздүү жана негизделген кайра карап чыгууларды четке кагуу болсо, ал эми неорационализм – бул жаңыланууга жана рационалдуулукка умтулган мусулмандардын диний жана маданий өзгөчөлүгүн четке кагат. Ислам мыйзамындагы макасид ислам жазууларына жана ислам ишенимине негизделет жана исламдык эрежелердин негиздерин, максаттарын, жалпы жакшылыктарын чагылдырат. Ошондой эле Ибн Ашур Пайгамбарыбыз Мухаммеддин (САВ) иш-аракеттеринин жана чечимдеринин артындагы ниети / макасид темасына токтолгон. Ибн Ашур ислам мыйзамдарына арналган пайгамбарлык каада-салттарды жана айкын максаттар үчүн берилген пайгамбарлык иш-аракеттерди айырмалоочу критерийлерди киргизген. Буга чейин салттуу усул аль-фихте эч качан түзүлбөгөн жаңы макасиддин заманбап терминология менен иштелип чыгышы бул китептин зор салымы болуп саналат. Ибн Ашурдун салымдары ислам мыйзамында мусулман коомдору жана мусулман азчылыктары үчүн учурдагы чыныгы көйгөйлөрдү чечүүгө чоң мүмкүнчүлүктөрдү ачат. 

    Мухаммад аль-Тахир ибн Ашур 1879-жылы Тунисте билимдүү Андалуссиялыктардын үй-бүлөсүндө туулган. Ал жаңыча ой жүгүрткөн улама менен бирге окуган жана классикалык ислам илимин өздөштүргөн. Ал 1932-жылы ошол кездеги Шейх аль-Исламдын судьясы болуп, ислам билимин жана юриспруденциясын реформалоо жаатында үзүрлүү эмгектенген жазуучу жана автору болгон. Ибн Ашурдун 1946-жылы чыккан “Макасид аль-Шарият” чыгармасы шарияттын жогорку максаттарын изилдөөчү, системалуу окуусу болуп саналат.