RESOURCES

Аль-Шура: Курандын кеңеш принциби

Author: Ahmad Al-Raysuni

Аль-Шура: Курандын кеңеш принциби

    Аль-Шура же кеңеш – бул Куранда эскертилген жана тажрыйбада Пайгам-бар Мухаммед (С.А.В.) жана анын сахабалары сунуштаган реконструкция жана реформалоонун куралы. Азыркы учурда мусулмандар аль-Шуранын баалуулугун жана маанилүүлүгүн мурдагыдай эле оолуттуу деңгээлде би-лишпейт жана ислам окумуштуулары бул принцип кайсы учурда милдет-түү жана кайсы кѳйгѳйлѳр кеңеш талап кылаарын так билишпейт. Азыркы контекстте аль-Шура бир тарабынан чечимди кабыл алууда демократияга окшош, Куран жана Сүннѳткѳ мүнѳздүү деңгээлге ээ; экинчи тарабынан сынчылар аль-Шураны демократияга теңдѳдѳн коркушпайт.Бүгүнкү күндѳ саясий авторитаризмге баткан мусулман коомчулугу инсандык жана коом-дук кызыкчылыктарды коргоо үчүн, реконструкция жана реформалоонун куралы катары кеңешти жашоо образы кылып кабыл алуусу зарыл. Бул китеп ошол принципти кантип мусулман коомчулугунда колдонууга болоорун изилдейт.
    Кеңеш концепциясы (аль-Шура) акыркы он жылдыкта жүздѳгѳн китептер жана макалалар жарык кѳрүшсѳ да түшүнүксүз бойдон калууда. Аль-Шуранын кѳптѳгѳн кошумча багыттары чечилбей калууда. Бул китеп негизги концепцияга кѳбүрѳѳк маани берип, тажрыйба кандай түрдѳ бүткүл дүй-нѳдѳгү мусулмандарга пайда алып келе алаарын түшүндүрѳт.
    Бул китептин негизги булактары Ыйык Курандын аяттарынан, Пайгамбар-дын жашоосунда болгон окуялар жана адилеттүү халифаттардын мисалда-рынан, мыйзам чыгаруучулук принциптерден түзүлгѳн. Ыйык Курандын аяттары жана Пайгамбарлык салттар кеңешти жашоонун бардык руханий жана материалдык, жекелик жана коомдук тараптары менен байланышты-рат.